In phả đồ, cây gia phả khổ lớn treo nhà thờ họ: chọn khổ, chất liệu và trang trí

Một bức phả đồ treo ở nhà thờ họ là thứ con cháu nhìn vào mỗi dịp giỗ tổ: tìm tên mình, tên cha ông, chỉ cho con nhỏ thấy mình ở đâu trong dòng họ. Để có bức phả đồ vừa đẹp vừa đọc được, cần tính trước khổ in, chất liệu và cách trang trí. Bài này đi qua từng bước.

Bước 1: Chốt dữ liệu trước khi in

• Rà lại tên, đời, quan hệ với trưởng các chi; in xong mới phát hiện sai thì rất tốn kém.
• Quyết định phạm vi: toàn họ, hay chỉ đến đời thứ mấy; có hiện vợ/chồng không.
• Quyết định mỗi ô ghi gì: chỉ tên, hay thêm năm sinh – năm mất. Ô càng nhiều chữ, khổ in càng phải lớn.
• Ghi "cập nhật tháng … năm …" ở góc phả đồ.

Bước 2: Chọn khổ in theo số người

Quy mô	Khổ gợi ý	Kích thước
Đến khoảng 40 người (3–4 đời)	A2	42 × 59,4 cm
40–100 người	A1	59,4 × 84,1 cm
100–200 người	A0	84,1 × 118,9 cm
Trên 200 người	In bạt / canvas theo kích thước tường	Ví dụ 1,2 × 2,4 m

Mẹo kiểm tra: tên trong mỗi ô nên cao ít nhất khoảng 1 cm khi in để người đứng cách 1–2 mét đọc được. Nếu cây quá rộng, cân nhắc in phả đồ tổng (vài đời đầu) cùng phả đồ từng chi thay vì nhồi tất cả vào một tấm.

Bước 3: Chọn chất liệu

Chất liệu	Ưu điểm	Lưu ý
Giấy ảnh / giấy mỹ thuật + khung kính	Màu đẹp, chi phí vừa phải	Tránh ẩm, nắng trực tiếp
Canvas	Sang trọng, không lóa	Nên phủ lớp bảo vệ
Bạt (hiflex) / decal	Rẻ, in được rất lớn	Hợp treo tạm dịp giỗ tổ, họp họ
Mica, gỗ in UV / khắc	Bền nhiều năm	Khó sửa khi thêm người — nên chừa chỗ trống

Bước 4: Trang trí theo lối truyền thống

• Cuốn thư phía trên ghi chữ "Gia phả" hoặc tên dòng họ.
• Rồng chầu hai bên cuốn thư.
• Câu đối hai bên phả đồ, ví dụ "Tổ tiên công đức thiên niên thịnh – Tử hiếu tôn hiền vạn đại vinh".
• Màu: nền vàng kem, ô đỏ chữ vàng là phối màu quen thuộc ở nhà thờ họ; hoặc tông nâu – vàng nhã nhặn hơn.

Xuất phả đồ: cuốn thư "Gia phả", rồng chầu, câu đối hai bên; chỉnh màu nền, khung viền, font thư pháp và thẻ thành viên.

Bước 5: Xuất file đúng chuẩn cho nhà in

Nên gửi nhà in file vector (SVG, PDF vector) thay vì ảnh chụp màn hình. File vector phóng to bao nhiêu cũng không vỡ nét, chữ vẫn sắc khi in khổ A0 hay in bạt vài mét. Trên Cội Nguồn, phả đồ được tải về dạng SVG; nhà in mở được bằng các phần mềm đồ họa thông dụng hoặc chuyển sang PDF.

Trước khi xuất: chỉnh khoảng cách giữa các ô và giữa các đời, màu đường nối, ẩn/hiện vợ chồng.

Ngoài phả đồ, nhiều họ in kèm sổ gia phả (mỗi người một trang) để đặt ở nhà thờ. Cách tạo và in sổ có trong bài 5 bước tạo và in gia phả.

Ảnh minh họa dùng dòng họ mẫu "Họ Nguyễn Đình" với tên và ngày tháng hư cấu.

Câu hỏi thường gặp

In phả đồ ở đâu?

Các cửa hàng in kỹ thuật số, in bạt quảng cáo hoặc xưởng làm tranh, biển gỗ đều nhận in khi có file vector. Hãy xin bản in thử khổ nhỏ để kiểm tra chữ trước khi in lớn.

Thêm người sau khi đã in thì sao?

Với giấy, canvas, bạt: cập nhật dữ liệu rồi in lại. Với gỗ, mica: nên chừa khoảng trống phía dưới hoặc làm thêm tấm phụ cho các đời mới.

Có nên ghi ngày giỗ lên phả đồ?

Phả đồ nên gọn; ngày giỗ, tiểu sử để ở sổ gia phả. Có thể ghi năm sinh – năm mất dưới tên nếu khổ in đủ lớn.

Xuất phả đồ có cuốn thư, câu đối — gửi thẳng cho nhà in. Tạo dòng họ trên Cội Nguồn · Xem hướng dẫn